Muzeum Narodowe w Lublinie (do 2020 funkcjonowało jako Muzeum Lubelskie) powstało w pierwszych dekadach XX wieku. Instytucja rozwijała się od prywatnych i towarzyskich inicjatyw zbierania pamiątek i eksponatów, a dziś prezentuje zbiory archeologiczne, numizmatyczne, malarstwo i sztukę zdobniczą, a także malarstwo cerkiewne.
Jak powstało muzeum?
Początki ruchu muzealnego w Lublinie wiążą się z działalnością Hieronima Łopacińskiego na przełomie XIX i XX wieku. W 1901 roku zorganizowano dwie wystawy poświęcone sztuce i starożytności oraz dział etnograficzny na wystawie rolniczo-przemysłowej, a zbiory po tych prezentacjach przejęło Lubelskie Towarzystwo Rolnicze.
Uroczyste otwarcie muzeum nastąpiło 12 grudnia 1906 roku w gmachu podominikańskim. Kolejne zbiory trafiały do instytucji z wystaw organizowanych przez lokalne towarzystwa. W 1914 roku powstało towarzystwo Muzeum Lubelskie i zakupiono posesję z zabudowaniami pijarskimi przy ulicy, które po remoncie stały się długoletnią siedzibą muzeum.
Co się stało podczas II wojny światowej i po niej?
Przed wybuchem wojny zbiory liczyły około 14 000 eksponatów. Okupacja spowodowała znaczne straty — część zbiorów zaginęła, uległa zniszczeniu lub rozproszeniu. Działalność muzeum wznowiono w sierpniu 1944 roku, a po wojnie zinwentaryzowane zbiory liczyły około 3 000 obiektów.
W 1950 roku muzeum upaństwowiono i przemianowano na muzeum okręgowe. Przeprowadzka do części pomieszczeń Zamku Lubelskiego nastąpiła w 1957 roku; od 1974 roku zamek stał się jedyną siedzibą muzeum.
Kiedy placówka zyskała status muzeum narodowego?
15 maja 2020 roku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zarządzeniem podniósł instytucję do rangi muzeum narodowego. W wyniku tej decyzji muzeum zmieniło nazwę na Muzeum Narodowe w Lublinie. Instytucja jest obecnie prowadzona wspólnie przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz województwo lubelskie, a docelowo ma stać się państwową instytucją kultury z ministrem jako jedynym organizatorem.
Co można zobaczyć na Zamku Lubelskim?
W głównej siedzibie muzeum na Zamku prezentowane są stałe ekspozycje tematyczne. Należą do nich ekspozycja archeologiczna zatytułowana "Śladami Przeszłości. Najdawniejsze Dzieje Ziemi Lubelskiej", wystawa monet i medali obejmująca okres od X do XX wieku oraz wystawy poświęcone sztuce ludowej regionu i historii uzbrojenia.
Na Zamku znajdują się galeria malarstwa polskiego XIX–XX wieku — w zbiorach znajduje się m.in. "Unia Lubelska" Jana Matejki — oraz galeria sztuki zdobniczej i malarstwa europejskiego z dziełami takimi jak "Piłat umywający ręce" Hendricka ter Brugghena. W zamkowej Kaplicy Trójcy Świętej zachowały się malowidła bizantyńsko-ruskie z 1418 roku fundacji króla Władysława Jagiełły. Na terenie zamku stoi też średniowieczna wieża (donżon) datowana na XIII lub XIV wiek.
Jakie oddziały ma muzeum w Lublinie i poza nim?
Muzeum prowadzi cztery oddziały miejscowe w Lublinie oraz cztery oddziały zamiejscowe. Oddziały miejscowe obejmują instytucje o różnym profilu, od historii miasta po literackie i martyrologiczne tematy.
- Muzeum Historii Miasta Lublina
- Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem”
- Muzeum Józefa Czechowicza
- Dworek Wincentego Pola
Oddziały zamiejscowe to placówki w Kraśniku i Nałęczowie:
- Muzeum Regionalne w Kraśniku
- Muzeum 24 Pułku Ułanów w Kraśniku
- Muzeum Stefana Żeromskiego w Nałęczowie
- Muzeum Bolesława Prusa w Nałęczowie
Kto kierował muzeum?
Po wojnie dyrektorami placówki byli m.in. Wiktor Ziółkowski (1944–1948) i Janusz Powidzki (1948–1950). W kolejnych latach stanowisko obejmowali Irena Iskrzycka, Zygmunt Ślusarski, Alfred Gauda, Zygmunt Nasalski, a od 2014 roku dyrektorem jest dr Katarzyna Mieczkowska.
Zbiory muzeum liczą około 157 000 eksponatów i prezentowane są na wystawach stałych oraz tematycznych w siedzibie głównej i oddziałach.
Informacje praktyczne
- Adres: Zamkowa 9, 20-117 Lublin — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt–cz, nd 9:00–18:00, pt–sob 9:00–19:00
- Telefon: +48815325001
- Strona internetowa: mnwl.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (20 335 opinii)
